English (United States) Persian (Iran)
امروز: شنبه، 01 ارديبهشت 1397 
English (United States) Persian (Iran)

آشنايي با جاذبه‌هاي گردشگري قزوين

 

:

قزوين از قديمي ترين حوزه هاي تمدني ايران است که براساس يافته هاي باستان شناسان سابقه سکونت در آن به ‎ ?هزار سال مي رسد و اين شهر حدود ‎نيم قرن پايتخت ايران در دوره صفويه بوده است.

استان قزوين جاذبه هاي تاريخي و طبيعي زيادي دارد که آرامگاه پيغمبريه، زيارتگاه امامزاده حسين(ع)، قلاع الموت و سميران، درياچه اوان، چشمه سارهاي الموت، طارم سفلي، کاروانسراهاي بويين زهرا و دهها آثار گردشگري ديگر که تک تک آنها جذابيت خاصي براي گردشگران و جهانگردان دارد.

ثبت يک هزار و 274 اثر تاريخي که ‎ 12درصد بناهاي تاريخي کشور را شامل مي شود، اين استان را در رتبه نخست کشوري قرار داده است.

استان قزوين با شش شهرستان و ‎ 25شهر، ‎ 19بخش، ‎ 46دهستان، هزار و ‎547 آبادي و ‎ 15هزارو ‎ 821کيلومتر مربع، حدود يک درصد از مساحت ايران را شامل که از شمال به استان هاي مازندران و گيلان، از غرب به زنجان و همدان، از جنوب به مرکزي و از شرق به استان تهران محدود مي شود.

دژهاي متعدد، قلعه ها، مساجد تاريخي، زيارتگاه ها، مدارس، عمارت ها، بازارها، خانه هاي قديمي، دروازه ها، کاروانسراهاي شهري و بين راهي، کليساها، برج ها، مقبره ها، آب انبارها و گرمابه ها روايتگر تاريخ غني و پرافتخار بخشي از سرزمين بزرگ ايران هستند که استان قزوين بخش از اين آثار کشور را در خود جاي داده است.

* سراي سعدالسلطنه به عنوان بزرگترين کاروانسراي ايران، مجموع باغ فرهنگي و منطقه الموت به عنوان محورهاي مهم گردشگري در استان قزوين قلمداد مي شوند.

ازسوي ديگر ‎ 171سال مرکزيت فرقه اسماعيليان در قزوين و الموت و 53 سال پايتختي دوره صفوي بر اهميت اين خطه افزوده و بي ترديد اين پيشينه نيازمند توجه بيشتر و بازشناسي بيش از پيش است.

بازارها و کاروانسراها :

موقعيت جغرافيايي ممتاز قزوين و قرار گرفتن در مسير ارتباطي مناطق شمالي و غرب کشور همواره باعث پويايي اقتصاد و گسترش بازرگاني در اين شهر بوده است.

مجموعه بازار قزوين از با ارزش ترين آثار بجاي مانده معماري شهر قزوين است که تاريخ ساخت اين مجموعه به دوره صفويه باز مي گردد، درحالي که بخش زيادي از بناهاي کنوني متعلق به دوره قاجاريه است.

تعريف و تمجيد ?ناصرخسرو? از رونق و گستردگي بازار دوره سلجوقي شهر قزوين نشانگر فراواني سراها، تيمچه ها و مراکز داد و ستد اين شهر است.

از بازارهاي معروف شهر قزوين مي توان به بازار قيصريه، سعديه، مسگرها، وزير، رضوي و حاج رضا اشاره کرد.

* ?بازار قيصريه? به صنف فرش فروشان اختصاص دارد که در شمال مسجدالنبي است و اين بازار با طاق هاي آجري بلند در بين مسجدالنبي وسراي رضوي واقع شده و ?سراي وزير? نيز در شرق اين بازار قرار گرفته که سرايي دو طبقه و مختص صنف چوب است.

* ??سراي رضوي? در جنوب قيصريه و داراي دو طبقه و سه ورودي، متعلق به دوره قاجاريه بوده و از سراهاي فعال بازار است، سراي ?حاج رضا? نيز در دو طبقه با حياط وسيع که حجره هاي بازرگانان در چهار سوي آن گسترده شده است.

همچنين در کنار اين بازارها براي اقامت مسافران و گردشگراني که از نقاط مختلف براي خريد مراجعه مي کردند و براي استراحت کاروانها و حمل و نقل کالاي آنان کاروانسراهايي در شهر و ميان راهي ايجاد شده است.

کاروانسراهاي سعدالسلطنه، گلشن، ضرابخانه، پنبه، گلشن مولوي، تيمچه سرباز، تيمچه سرپوشيده، دالان دراز، حاج نقدعلي و حاج محمد از مهمترين کاروانسراهاي درون شهري قزوين بشمار مي روند.

همچنين کاروانسراهاي ميان راهي شاه عباسي محمدآباد، هجيب، شاه عباسي آوج، آراسنج، خرزان، قاقازان و پيچ بن محلي براي استراحت کاروان ها بوده است.

* کاروانسراي تاريخي سعدالسلطنه قزوين که در حد شمالي هسته تاريخي - فرهنگي شهر قزوين مي باشد با

‎ 2/6هکتار بزرگترين و شايد يکي از زيباترين عناصر معماري بافت کاروانسراي تاريخي کشور است که با پشت سرگذاشتن يک دوره فراموشي، اکنون پس از مرمت به مکاني براي گردشگران تبديل شده است و البته بخش هاي وسيعي از بازار قديمي نيز هنوز مرمت نشده است.

اين مجموعه تاريخي از ارزشمندترين آثار بافت قديم کشور است که در مجموعه بازار تاريخي قزوين قرار دارد و در دوران ناصرالدين شاه قاجار و به دستور باقرخان سعدالسلطنه فرماندار اين شهر احداث شده است.

اين کاروانسرا بصورت چهار ضلعي احداث شده و چهار ايوان در چهار ضلع حياط دارد که طاق نماي ايوان ها آجرکاري و سقف داخلي ايوان داراي تزيين است، اين کاروانسرا يادآور رونق نسبي تجارت بخش خصوصي ايران در عهد قاجار با اروپا از طريق روسيه است.

* کاروانسراي شاه عباسي شهر آوج از منزل گاه هايي است که در مسيرهاي اصلي کشور به دستور شاه عباس احداث و در زمان پادشاهي شاه ?صفي? پايان يافت.

* کاروانسراي ?هجيب? در محور تاريخي قزوين- ساوه در کنار روستاي هجيب قرار دارد اين بنا با مساحتي حدود پنج هزار و ‎ 850مترمربع و چهار هزار مترمربع بنا و ‎ 36حجره در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.

* کاروانسراي محمدآباد در ‎ 25کيلومتري جنوب قزوين و در دشت وسيع بويين زهرا و در مسير کاروان رو قزوين - اصفهان قرار گرفته، اين کاروانسرا از عهد صفوي به جاي مانده و در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.

دژها و قلعه ها: قلعه الموت در شمال غربي استان قزوين در روستاي ?گازرخان? واقع شده است و به علت آنکه پايگاه اصلي ?حسن صباح? مروج مذهب اسماعيليه در دوره سلجوقي بوده، شهرت جهاني کسب کرده است.

اين قلعه در شمال غربي روستاي گازرخان منطقه الموت و بر بلنداي کوهي از سنگ يکپارچه با ارتفاع دو هزار و ‎ 100متر از سطح دريا قرار گرفته است.

آثار بجاي مانده از ‎قلاع الموت از جمله شيرکوه، شهرک، نويزر شاه، لمبسر، قسطين لار، ميمون دژ، قلادوش، هندا بازرگاه، سپوهين، کياکلا قلعه و کياندشت هنوز مشتاقان تاريخ اسماعيليان را از گوشه و کنارجهان به اين منطقه مي کشاند.

* قلعه لمبسر مهمترين قلعه اسماعيليه پس از? قلعه الموت? در نزديکي شهر رازميان مرکز بخش رودبار شهرستان واقع شده است.

* قلعه ميمون دژ، سومين قلعه بزرگ در منطقه الموت بوده و درباره محل دقيق اين قلعه مورخان با هم اختلاف نظر دارند، در تاريخ جهانگشاي جويني آمده اين قلعه درسال هاي (‎ (618-635و در زمان علاالدين محمد ساخته شده است.

مقبره ها و برج ها :

برج هاي دوگانه خرقان، مقبره پيرتاکستان، مقبره حمدالله مستوفي، آرامگاه ملا خليلا، مقبره شهيد ثالث، سلطان اويس، کافر گنبد، برج باراجين، ميل خرم آباد، يل گنبد، مقبره سنگي حسن آباد، مقبره سنگي شاه کوه، مقبره رييس المجاهدين، مقبره صدر جهان، مقبره مير حسينا و مقبره شفايي از برج ها و مقبره هاي استان قزوين است.

* بقعه پير تاکستان در جنوب شهر تاکستان و در مجاورت قبرستان قديمي شهر و و تپه باستاني خله کوه قرار گرفته است.

اين بنا طرحي به شکل مربع به ابعاد ‎ 6/50و‎6/10 متر دارد و پوشش آن گنبدي است که توسط چهار سکنج بر روي طرح مربع سوار شده است.

بناي پير تاکستان در نهايت سادگي داراي شيوه معماري استوار است و براساس نحوه ساخت مي توان آن را از بناهاي دوره سلجوقي بشمار آورد.

بقعه پير تاکستان در سال ‎ 1330به شماره ‎ 348در فهرست آثار ملي به ثبت رسيد.

عمارت ها و بناهاي تاريخي :

کاخ چهلستون، حسينيه اميني ها، دروازه تهران، دروازه در کوشک، کليساي آشوريان، کليساي کانتور، حسينيه رضوي، عمارت سپهدار، خانه مستشار، خانه بهشتي، خانه اسدي، خانه رئوفي، عمارت شهرداري، خانه آرازي، خانه زرنگار، خانه زعيم، خانه بهروزي، خانه امام جمعه و ديوانخانه قاجاري قزوين را در اين ارتباط مي توان نام برد.

* کاخ چهلستون از بناهاي تاريخي ارزشمند شهر قزوين است که شاه طهماسب صفوي در سال ‎951 هجري قمري به علت تهديد حملات ترکان عثماني تصميم به انتقال پايتخت از تبريز به قزوين گرفت و در همين سال بود که شاه اراضي موسوم به زنگي آباد را از ميرزا شرف جهان يکي از بزرگان و معتمدان شهر خريد و به معماران برگزيده کشور دستور داد تا باغي به شکل مربع بسازند و در ميان آن عمارتهاي عالي، تالار، ايوانها و حوض هاي زيبا بنا کنند.

عمارت چهلستون ساختماني هشت گوش و در دو طبقه به مساحت تقريبي ‎ 500متر مربع بنا شده است.

نقشه بنا داراي طرحي با محورهاي صليبي و برون گرا و سقف طبقه همکف پوشيده از مقرنس با طرح هاي بديع و سقف طبقه فوقاني خنچه پوش است.

عمارت چهلستون در بهمن ماه سال ‎ 1334به شماره ‎ 389در فهرست آثار تاريخي ايران ثبت شده و هم اکنون به موزه خوشنويسي قزوين تبديل شده است.

* حسينيه اميني ها از جمله نمونه هاي کامل و زيباي خانه هاي سنتي است که در خيابان مولوي قزوين در سال 1275 هجري قمري توسط ?حاج محمدرضا اميني? از تجار معتبر و مومن شهر بنا و بخشي از آن وقف گرديده است.

اين بنا داراي چهار حياط و فضاهاي مختلف در دو طبقه همکف و زير زمين است که زيباترين قسمت خانه از سه تالار که در موازات يکديگر قرار گرفته و به وسيله ارسي هاي زيبايي به يکديگر مرتبط هستند، تشکيل شده است.

تالار جنوبي با نه دهنه ارسي و شيشه هاي رنگي از شاهکارهاي هنري است، سقف تالارها داراي نقاشي، آيينه کاري، رف هاي کاسه اي مزين گچبري و گره بندي چوبي است و در زير تالارها سردابه، زير زمين، شربتخانه قرار دارد.

آب انبارها و گرمابه ها :

قزوين را بايد به يک اعتبار شهر آب انبارها بدانيم و ساخت و وقف بيش از ‎ 100بناي ويژه و پرهزينه براي انباشت و ذخيره آب در شهري که از ديرباز به کم آبي شهره بوده و افزون بر هزاران واحد آب انبار خانگي، نشان از همت بلند مردم نيکوکار قزوين دارد.

زمان آبگيري آب انبارها که معمولا در چله زمستان صورت مي گرفت، علاوه بر رعايت بهداشت در حد ممکن، بهره برداران را از مصرف يخ در تابستان بي نياز مي کرد.

از جمله اين آثار مي توان به آب انبارهاي سردار بزرگ و کوچک، مسجد جامع، ملاورديخاني، سردار کوچک، زنانه بازار، آقا، حاج کاظم و حکيم اشاره کرد.

* ?آب انبار سردار? بزرگترين آب انبار تک گنبدي ايران است که درسال ‎1227 هجري قمري در کنار خيابان راه آهن قزوين ساخته شده است.

اين بنا داراي گنبدي رفيع و آجري که نورگيرهايي بر بدنه آجري آن قرار گرفته است.

بانيان ساخت اين آب انبار، دو برادر به نام هاي محمدحسن خان و محمد حسين خان، از امرا و سرداران زمان فتحعلي شاه، محمد شاه و ناصرالدين شاه قاجار بودند.

در دو طرف در ورودي ?آب انبار سردار? سکوي سنگي براي نشستن و استراحت کردن وجود دارد و همچنين راه سنگي پله اي در اين انبار تعبيه شده که به کانلي مشهور به راه شير منتهي و براي دسترسي به آب ‎ 12/5متر بايد پايين رفت.

* آب انبار ?زنانه بازار? در ضلع غربي مسجدالنبي قرار گرفته و ورودي آن از بازار مسگرها و باني آن مرحوم حاج ملا عبدالوهاب از علماي بنام شهر و اولين متولي مسجد سلطاني معاصر فتحعلي شاه قاجار است.

راه شير اين آب انبار در حال حاضر داراي ‎ 43عدد پله و سقف آن طاق آهنگ و فاقد تزيينات و مخزن آن مستطيل شکل است که گنجايش دو هزار و ‎350 متر مکعب آب دارد.

گرمابه ها :

شهر قزوين بيش از ‎30 گرمابه دارد که حدود نيمي از آنها تخريب شده و تعدادي از گرمابه هاي باقي مانده بسيار زيبا و در نوع خود بي نظير و برخي ساده بنا شده است.

گرمابه دو در، قجر، حاج محمد رحيم (صفا)، سردار، آخوند، امجد، سعديه ، قوشه، بلاغي، ميرزا رحيم و ديمج از ان جمله مي باشند.

* گرمابه آخوند در محله آخوند واقع و بناي فعلي آن متعلق به دوره پهلوي است که داراي سردري با پلان دايره و گرمخانه بوده که با طاق و گنبد پوشيده شده است.

* گرمابه قجر در خيابان عبيد زاکاني و متعلق به دوره صفويه است، اين گرمابه نيز تمامي فضاهاي گرمابه ها را دارا بوده و از زيباترين گرمابه هاي قزوين بشمار مي رود.

آبگرم هاي قزوين :

* چشمه هاي آب معدني ?ارشيا? در شهر آبگرم از مهمترين آب گرم معدني استان قزوين است که قابليت هاي درماني دارد.

اين مجموعه داراي استخر آب گرم عمومي، سايت خصوصي و سفره خانه سنتي بوده و هر سال ميزبان هزاران نفر از گردشگران کشور است.

آب گرم معدني ارشيا از نوع آهکي بوده و خاصيت درماني آن براي بيماريهاي درد مفاصل، روماتيسم، سوء هاضمه، سنگ کليه، اعصاب و اگزما موثر است.

غارهاي طبيعي:

غارهاي طبيعي از کهن ترين کانون هاي استقرار انسان در زمان هاي بسيار دور و مکاني امن براي پناه گرفتن و زندگي بشر بوده است.

امروزه تنها اطلاعات ناچيزي از ساکنان اوليه و زواياي زندگي آنها در دست است و مي توان گفت تنها يک تصور ذهني از ساکنان غارها در نزد ما وجود دارد و سووال هاي بسياري از اين مکانهاي اسرارآميز بي پاسخ مانده است.

غارهاي سلطان بلاغ، آق بابا، شهرباز، کول، قره قورتان، شاکين، آلابار باغلاري قزل قلعه، چهل دختر، آلتين کش، بروج، ماهين، ملکشاه، اسکول و غار پلنگ از غارهاي طبيعي استان قزوين است که مورد توجه باستانشناسان است.

مساجد تاريخي و مدرسه ها :

مسجدها و مکان هاي متبرکه استان قزوين همانند ساير استانهاي کشور در طول تاريخ بين مردم از جايگاه و کارکردهاي ويژه اي برخوردار بوده وهستند که اين کارکردها باعث شده تا مسجد همواره به عنوان مکاني مقدس، از ارزش خاصي برخوردار باشند.

* مسجد جامع کبير در محله ?دباغان ? شهر قزوين با چهار هزار متر مربع زير بنا احداث شده که مناره هاي باشکوه، ايوان رفيع و گچبري هاي نفيس آن نشانگر معماري دوره اسلامي است.

قديمي ترين بخش اين مسجد يک چهار طاقي باقيمانده از دوره ساساني است که در نزديک طاقي موسوم به هاروني قرار دارد و در زمان هارون الرشيد خليفه عباسي در سال ‎ 192هجري قمري به آن افزوده شده است.

* مسجد پنجه علي در غرب خيابان پيغمبريه مقابل محوطه باغ صفوي، متصل به مدرسه امام صادق (ع) واقع و توسط شاه طهماسب صفوي احداث شده است.

اما بناي مسجد قديمي تر از صفويه و نام ?پنجه علي? به خاطر وجود سنگ مرمر واقع درمحراب آن است که نقش پنجه اي درآن ديده مي شود و آن را جاي پنجه حضرت علي(ع) مي دانند که سنگ مذکور در سال هاي اخير به سرقت رفته است.

* مسجدالنبي (ص) از بزرگترين و وسيع ترين مساجد ايران است که ساختمان اصلي بنا را به دوران صفويه نسبت مي دهند که پس از تخريب در زمان قاجاريه به فرمان فتحعلي شاه تجديد بنا شد که اين مسجد از نوع مساجد چهار ايواني است که ‎ 14هزار متر مربع مساحت دارد.

مسجدالنبي داراي چهار شبستان مشابه و هر يک از جهات چهارگانه مسجد، ايواني بلند دارد و دو گوشواره و دو شبستان در دوسوي آن بنا شده است.

شبستان شمالي و جنوبي هر يک چهار تاق نما و شبستان هاي شرقي و غربي هر کدام ‎ 9تاق نما دارند.

حياط مسجد طرحي مستطيل شکل است که حوض بزرگي در وسط آن قرار دارد و ايوان هاي چهارگانه با کاشي هاي مينايي تزيين شده و در هر ايوان کتيبه اي از کاشي لاجوردي به خط نسخ کار گذاشته شده است.

متاسفانه با وجود اين همه آثار گردشگري در قزوين ناکافي بودن تبليغات براي جذب گردشگران داخلي و

خارجي، کمبود امکانات رفاهي و اقامتي در استان بويژه هتل، سرمايه گذاري ناکافي در امر گردشگري و مسائل فرهنگي باعث شده است تا استفاده بهينه از اين جاذبه ها بعمل نيايد.

صفحه اصلي  |  معرفي شورا  |  آرشيو شورا  |  کميسيون ها  |  جلسات  |  روابط عمومي  |  ارتباط مردمي  |  قزوين کهن شهر  |